Waarom de moeilijkste pubers vaak de belangrijkste vragen stellen
Over wat weerstand van pubers zichtbaar maakt
Door Fred Hooft, systeemtherapeut
Veel ouders worstelen met de weerstand van hun puber.
“Je begrijpt me toch niet.”
“Laat me gewoon met rust.”
Logisch dat ouders zich soms afvragen wat er misgaat.
Maar wat als weerstand niet alleen een probleem is?
Wat als weerstand ook een boodschap is?
Pubers zijn bezig met een belangrijke opdracht
De taak van een puber is niet om gehoorzaam te blijven.
De taak van een puber is om een eigen persoon te worden.
Dat proces verloopt zelden zonder wrijving.
Want om zelfstandig te worden, moet een puber zich ook losmaken.
En dat voelt voor ouders soms als afstand of afwijzing.
Weerstand laat zien waar spanning zit
De moeilijkste pubers zijn vaak niet de pubers zonder betrokkenheid.
Vaak zijn het juist pubers die ergens voor vechten.
Meer ruimte om zichzelf te zijn.
Hun manier van communiceren is niet altijd handig.
Maar onder het gedrag zit vaak een belangrijke vraag:
“Mag ik mezelf worden zonder jullie kwijt te raken?”
Wat pubers zichtbaar maken
Pubers hebben een bijzondere eigenschap.
Ze maken vaak zichtbaar wat binnen een gezin al langer aanwezig is.
Spanningen die eerder verborgen bleven.
Verschillen tussen ouders.
Angst voor controleverlies.
Onuitgesproken verwachtingen.
Niet omdat pubers het probleem zijn.
Maar omdat hun zoektocht naar zelfstandigheid deze thema’s naar de oppervlakte brengt.
De strijd onder de strijd
Veel conflicten gaan uiteindelijk niet over bedtijden, schermtijd of huiswerk.
Onder die discussies speelt vaak iets anders.
“Ben ik mijn kind aan het kwijtraken?”
“Mag ik mijn eigen leven leiden?”
Beiden zoeken veiligheid.
Maar vaak op een verschillende manier.
Luisteren naar de vraag achter het gedrag
Dat betekent niet dat alles moet worden toegestaan.
Pubers hebben grenzen nodig.
Maar het helpt wanneer ouders niet alleen naar het gedrag kijken.
Ook naar de vraag die eronder ligt.
Waar vecht deze puber eigenlijk voor?
Wat probeert hij of zij duidelijk te maken?
Welke behoefte zit achter de weerstand?
Vaak verandert dat de manier waarop we naar het gedrag kijken.
De verborgen waarde van weerstand
De pubers die ouders het meest uitdagen, dwingen hen vaak ook om opnieuw na te denken.
Over de vraag hoe je verbonden blijft met iemand die steeds zelfstandiger wordt.
Misschien zijn moeilijke pubers daarom niet alleen lastig.
Misschien stellen ze ook belangrijke vragen.
Vragen over autonomie, identiteit en verbondenheid.
En juist die vragen horen bij het opgroeien.
Fred Hooft
Systeemtherapeut