Waarom gebeurt er zoveel tussen mensen zonder dat het wordt uitgesproken?
Emotionele verwaarlozing De wond die niemand zag Over de impact van wat er ontbrak, in plaats van wat er gebeurde
juni 26, 2026Is er een verband tussen sociale media, eenzaamheid en gedachten aan zelfdoding?
juni 26, 2026Waarom gebeurt er zoveel tussen mensen zonder dat het wordt uitgesproken?
Door Fred Hooft, systeemtherapeut
De afgelopen weken schreef ik over eenzaamheid, afwijzing, hechting, overdracht, narcisme, rouw, gezinnen, werkrelaties en psychisch lijden.
Op het eerste gezicht lijken dat verschillende onderwerpen.
Maar eigenlijk gaan ze allemaal over hetzelfde.
Over wat er tussen mensen gebeurt zonder dat het wordt uitgesproken.
Een kind wordt boos.
Een partner trekt zich terug.
Een collega voelt zich buitengesloten.
Een cliënt voelt zich niet gezien.
Een therapeut raakt geïrriteerd.
Een team krijgt spanning.
Vaak kijken we dan naar het zichtbare gedrag.
Maar dat gedrag is meestal niet het begin van het verhaal.
Onder gedrag ligt vaak iets wat geen woorden heeft gekregen.
Verdriet.
Angst.
Schaamte.
Afwijzing.
Jaloezie.
Gemis.
Machteloosheid.
En wanneer gevoelens niet uitgesproken kunnen worden, worden ze vaak gecommuniceerd via gedrag.
Dan ontstaat wat psychoanalytici het onbewuste noemen en wat systeemtherapeuten herkennen als patronen binnen relaties.
Niet door wat mensen zeggen.
Maar door wat mensen met elkaar laten gebeuren.
De partner die afstand neemt in plaats van zegt dat hij bang is.
Het kind dat probleemgedrag laat zien in plaats van verdriet.
De collega die over iemand praat in plaats van met iemand.
De ouder die kritiek geeft terwijl er eigenlijk zorg onder zit.
De therapeut die zich uitgeput voelt zonder direct te begrijpen waarom.
Vaak denken we dat psychisch lijden zich in mensen bevindt.
Maar veel psychisch lijden ontstaat tussen mensen.
In wat niet gezegd kan worden.
In wat niet gevoeld mag worden.
In wat niemand wil dragen.
Dan zie je dat gevoelens zich als het ware gaan verplaatsen.
De één draagt de angst.
De ander de boosheid.
Weer een ander het verdriet.
En soms wordt één persoon de drager van alles wat een systeem niet onder ogen wil zien.
Het probleemkind.
De lastige collega.
De moeilijke cliënt.
De boze partner.
De zondebok.
Dat is precies waarom ik gefascineerd ben door de combinatie van psychoanalyse en systeemtherapie.
Beide proberen zichtbaar te maken wat zich buiten het bewustzijn afspeelt.
Niet alleen in mensen.
Maar vooral tussen mensen.
Want vaak is de belangrijkste vraag niet:
“Wat is er mis met deze persoon?”
Maar:
“Wat probeert deze relatie, dit gezin of dit systeem zichtbaar te maken?”
Misschien begint herstel daar.
Niet bij het bestrijden van symptomen.
Maar bij het durven onderzoeken van wat zich al die tijd tussen mensen heeft afgespeeld zonder woorden.
Het onbewuste leeft niet alleen in mensen. Het leeft ook tussen mensen.
Fred Hooft
Systeemtherapeut | Gedragswetenschapper | Supervisor