De angst om afhankelijk te zijn van iemand van wie je houdt

Door Fred Hooft, systeemtherapeut

Veel mensen verlangen naar verbinding.

Naar liefde.

Naar nabijheid.

Naar iemand bij wie ze zichzelf kunnen zijn.

Maar opvallend genoeg kan juist die nabijheid ook angst oproepen.

Niet omdat iemand niet van de ander houdt.

Maar omdat liefde altijd iets vraagt wat spannend is:

Afhankelijkheid.

Liefde maakt kwetsbaar

Zolang iemand niet belangrijk voor je is, valt er weinig te verliezen.

Maar zodra iemand ertoe doet, verandert dat.

Dan kan een bericht dat uitblijft ineens pijn doen.

Dan wordt een conflict meer dan een meningsverschil.

Dan kan afstand voelen als afwijzing.

Niet omdat je zwak bent.

Maar omdat hechting ons kwetsbaar maakt.

Wie zich verbindt, loopt het risico geraakt te worden.

De behoefte aan autonomie

Tegelijkertijd hebben mensen ook behoefte aan zelfstandigheid.

Aan vrijheid.

Aan een eigen identiteit.

Aan het gevoel dat ze zichzelf kunnen dragen.

Dat is gezond.

Maar soms wordt autonomie meer dan zelfstandigheid.

Dan wordt het een bescherming.

Een manier om niet te hoeven voelen hoeveel een ander werkelijk betekent.

“Ik heb niemand nodig”

Sommige mensen hebben vroeg geleerd dat afhankelijk zijn ingewikkeld is.

Misschien omdat belangrijke anderen onvoorspelbaar waren.

Omdat steun niet beschikbaar was wanneer die nodig was.

Of omdat kwetsbaarheid niet veilig voelde.

Het kind leert dan iets belangrijks:

“Ik moet het zelf doen.”

Die overtuiging kan jarenlang helpen.

Ze geeft kracht.

Zelfstandigheid.

Controle.

Maar later kan dezelfde overtuiging ook een muur worden tussen jezelf en anderen.

De spanning tussen verlangen en bescherming

Mensen met deze geschiedenis bevinden zich vaak in een ingewikkelde spagaat.

Ze verlangen naar verbinding.

Maar zodra iemand dichtbij komt, ontstaat er spanning.

Ze willen nabijheid.

Maar niet afhankelijk worden.

Ze willen liefde.

Maar niet het risico lopen om gekwetst te worden.

Daardoor ontstaat soms een patroon van aantrekken en afstand nemen.

Niet omdat de liefde ontbreekt.

Maar omdat de kwetsbaarheid te groot voelt.

Werkelijke autonomie

Werkelijke autonomie betekent niet dat je niemand nodig hebt.

Het betekent dat je jezelf kunt blijven terwijl je verbonden bent met anderen.

Dat je steun kunt ontvangen zonder jezelf kwijt te raken.

Dat je iemand kunt missen zonder jezelf te verliezen.

Dat je afhankelijk mag zijn zonder machteloos te worden.

De moed van verbondenheid

Misschien is volwassen liefde niet de afwezigheid van afhankelijkheid.

Maar juist de bereidheid om die afhankelijkheid te verdragen.

Om toe te geven dat iemand belangrijk voor je is.

Dat je geraakt kunt worden.

Dat je niet alles alleen hoeft te dragen.

Want uiteindelijk is liefde niet alleen een ervaring van verbinding.

Het is ook de moed om een ander werkelijk betekenis te laten krijgen in je leven.

Fred Hooft

Systeemtherapeut