Waarom sommige mensen zich schuldig voelen wanneer ze gelukkig zijn
Over loyaliteit, verlies en onbewuste toestemming om het goed te hebben
Door Fred Hooft, systeemtherapeut
Je zou verwachten dat geluk prettig voelt.
En meestal is dat ook zo.
Toch zijn er mensen die juist onrust ervaren wanneer het goed gaat.
Ze hebben eindelijk rust in hun leven.
Een fijne relatie.
Meer zelfvertrouwen.
Minder zorgen.
Maar in plaats van alleen opluchting voelen ze ook iets anders.
Alsof ze het goede niet helemaal mogen ontvangen.
Geluk kan oude loyaliteiten raken
Vanuit systemisch perspectief zijn mensen vaak sterker verbonden met hun familiegeschiedenis dan ze beseffen.
Wanneer ouders veel hebben geleden.
Wanneer er verlies was.
Armoede.
Ziekte.
Eenzaamheid.
Of onverwerkte pijn.
Kan er onbewust een gevoel ontstaan dat je niet verder mag gaan dan degenen die vóór jou kwamen.
Alsof geluk een vorm van verraad wordt.
“Hoe kan ik gelukkig zijn als mijn moeder dat nooit was?”
“Mag ik genieten terwijl mijn broer zo worstelt?”
“Heb ik wel recht op dit leven?”
Zelden worden deze vragen hardop gesteld.
Maar ze kunnen wel voelbaar aanwezig zijn.
Veel schuldgevoel heeft minder te maken met wat je doet en meer met bij wie je je verbonden voelt.
Kinderen zijn van nature loyaal.
Niet alleen aan wat goed ging.
Maar ook aan wat moeilijk was.
Soms dragen mensen daardoor verdriet dat niet volledig van hen is.
Of houden ze zichzelf klein omdat succes onbewust voelt als afstand nemen van hun oorsprong.
Niet omdat ze dat willen.
Maar omdat verbondenheid belangrijker voelt dan vrijheid.
Het recht om het goed te hebben
Een belangrijk onderdeel van persoonlijke ontwikkeling is ontdekken dat geluk niet hetzelfde is als afwijzing.
Dat jouw welzijn niets afdoet aan het lijden van een ander.
Dat jouw succes geen kritiek is op degenen die het moeilijk hadden.
En dat liefde niet betekent dat je hetzelfde lot hoeft te dragen.
Soms is de meest liefdevolle vorm van loyaliteit juist dat je verder leeft.
Dat je gebruikmaakt van de mogelijkheden die er zijn.
Dat je ontvangt wat eerdere generaties misschien moesten missen.
Schuldgevoel is vaak geen teken dat je iets verkeerd doet
Wanneer mensen zich schuldig voelen over geluk, denken ze vaak dat ze egoïstisch zijn geworden.
Maar vaak vertelt dat schuldgevoel iets anders.
Namelijk dat er een oude loyaliteit wordt geraakt.
Een diepe verbondenheid met mensen die belangrijk zijn geweest.
Pas wanneer die loyaliteit gezien wordt, ontstaat er ruimte.
“Ik mag verbonden blijven met waar ik vandaan kom, zonder mezelf tekort te doen.”
Want soms is gelukkig zijn niet moeilijk omdat je het niet kunt.
Maar omdat je jezelf nog geen volledige toestemming hebt gegeven om het goed te hebben.