Waarom we verliefd worden op onze tegenpolen en later ruzie krijgen over precies dezelfde eigenschappen Over relaties waarin verschillen eerst aantrekkelijk zijn en later ingewikkeld worden
Wanneer jouw manier van veiligheid zoeken botst met die van je partner Over hoe liefde soms vastloopt doordat twee mensen zich allebei proberen te beschermen
juni 26, 2026Wanneer gevoelens geen eigenaar lijken te hebben Over Melanie Klein, systeemtherapie en de vraag van wie een gevoel eigenlijk is
juni 26, 2026Waarom we verliefd worden op onze tegenpolen en later ruzie krijgen over precies dezelfde eigenschappen
Over relaties waarin verschillen eerst aantrekkelijk zijn en later ingewikkeld worden
Door Fred Hooft, systeemtherapeut
Veel mensen herkennen het.
In het begin van een relatie lijkt de ander precies te hebben wat jij mist.
De één is spontaan.
De ander rustig.
De één gevoelig.
De ander stabiel.
De één leeft vanuit gevoel.
De ander vanuit structuur en logica.
Vaak voelen die verschillen aantrekkelijk.
Alsof de ander iets toevoegt wat je zelf minder vanzelfsprekend tot je beschikking hebt.
“Bij hem voel ik rust.”
“Bij haar voel ik mij levend.”
“Eindelijk iemand die mij begrijpt.”
“Eindelijk iemand die niet zo ingewikkeld doet.”
Maar opvallend genoeg zijn het vaak precies die eigenschappen die later voor spanningen zorgen.
De aantrekkingskracht van het verschil
Vanuit de psychoanalyse bestaat al lang het idee dat we ons vaak aangetrokken voelen tot mensen die iets vertegenwoordigen waar wij zelf naar verlangen.
Niet bewust.
Maar op een dieper niveau.
Soms ontmoeten we in de ander iets wat we zelf missen.
Meer spontaniteit.
Meer emotionele vrijheid.
Meer rust.
Meer structuur.
Meer zelfvertrouwen.
Meer onafhankelijkheid.
De ander voelt dan als een aanvulling.
Alsof twee puzzelstukken in elkaar passen.
En in zekere zin is dat ook zo.
Maar na verloop van tijd blijkt dat verschillen niet alleen aantrekkelijk zijn.
Ze kunnen ook botsen.
Wanneer verschillen problemen worden
Wat eerst veiligheid gaf, kan later afstand voelen.
Wat eerst levendigheid bracht, kan later overweldigend voelen.
De partner die eerst zo rustig leek, wordt nu ervaren als afstandelijk.
De partner die eerst zo gevoelig leek, wordt nu ervaren als emotioneel intens.
Dan verandert:
“Jij bent zo kalm.”
in
“Waarom reageer je nooit?”
En:
“Jij bent zo gevoelig.”
in
“Waarom maak je overal zo’n groot probleem van?”
Het bijzondere is dat beide partners vaak nog steeds dezelfde persoon zijn.
Alleen de betekenis van het gedrag verandert.
Wanneer twee manieren van overleven elkaar ontmoeten
Vanuit systeemtherapie kijken we niet alleen naar persoonlijkheden.
We kijken ook naar de manieren waarop mensen hebben geleerd om met spanning om te gaan.
De één heeft geleerd emoties snel te delen.
De ander heeft geleerd eerst na te denken.
De één zoekt nabijheid wanneer spanning oploopt.
De ander zoekt rust en afstand.
Geen van beide manieren is fout.
Beide zijn ooit ontstaan als oplossingen.
Maar wanneer twee verschillende oplossingen elkaar ontmoeten, kunnen ze onbedoeld botsen.
De bekende relatiedans
Vaak ontstaat er een patroon.
De één voelt afstand en zoekt contact.
De ander voelt druk en trekt zich terug.
De eerste partner voelt nog meer afstand en zoekt nog harder contact.
De tweede partner voelt nog meer druk en neemt nog meer afstand.
Beide proberen de relatie te beschermen.
Maar ieder doet dat op zijn eigen manier.
En juist daardoor versterken zij elkaars angst.
De één wordt steeds bezorgder.
De ander steeds terughoudender.
Niet omdat zij niet van elkaar houden.
Maar omdat zij verschillende talen spreken wanneer het spannend wordt.
Tegenpolen begrijpen
Dit zien we soms ook in relaties waarin één partner kenmerken heeft van borderlineproblematiek en de andere partner kenmerken van autisme.
De één ervaart emoties vaak intens en zoekt veel afstemming.
De ander zoekt juist duidelijkheid, voorspelbaarheid en overzicht.
Wat voor de één voelt als verbinding, kan voor de ander voelen als overweldiging.
Wat voor de één voelt als noodzakelijke rust, kan voor de ander voelen als afwijzing.
Dan ontstaan gemakkelijk misverstanden.
Niet omdat iemand verkeerd is.
Maar omdat dezelfde situatie totaal verschillend wordt beleefd.
De uitdaging van liefde
Veel relaties lopen niet vast op een gebrek aan liefde.
Ze lopen vast op een gebrek aan begrip voor elkaars binnenwereld.
Op het moment dat partners elkaars gedrag alleen nog interpreteren vanuit hun eigen perspectief, ontstaat verwijdering.
Maar wanneer nieuwsgierigheid terugkomt, ontstaat er iets anders.
Dan wordt de vraag niet meer:
“Waarom doe jij zo?”
Maar:
“Wat probeert jouw gedrag voor jou op te lossen?”
Dan blijkt achter terugtrekken vaak behoefte aan rust te zitten.
Achter nabijheid zoeken vaak behoefte aan veiligheid.
Achter boosheid vaak angst.
Achter afstand vaak kwetsbaarheid.
Misschien is dat wel de kern
Misschien gaat liefde niet over het vinden van iemand die precies hetzelfde is als jij.
Misschien gaat liefde juist over het leren begrijpen van iemand die de wereld anders beleeft dan jij.
Niet ondanks de verschillen.
Maar dankzij de verschillen.
Want wat ons eerst aantrekt in de ander, is vaak precies datgene wat ons later uitnodigt om verder te groeien dan ons eigen perspectief.
En misschien is dat wel een van de moeilijkste én mooiste opdrachten binnen een relatie.