Wat maakt dat je je een loser voelt?
Over waarom dit gevoel vaak veel minder over falen gaat dan je denkt
Door Fred Hooft, systeemtherapeut
Weinig gevoelens zijn zo pijnlijk als het gevoel een loser te zijn.
Niet omdat iemand anders het zegt.
Maar omdat je het zelf begint te geloven.
Het gevoel kan opduiken na een afwijzing.
Na een relatiebreuk.
Wanneer werk niet loopt zoals gehoopt.
Wanneer je gezondheid tegenzit.
Of wanneer je jezelf vergelijkt met anderen die het ogenschijnlijk beter doen.
Toch zegt het gevoel van een loser zijn vaak meer over hoe je naar jezelf kijkt dan over wie je werkelijk bent.
Het verschil tussen falen en jezelf een mislukking voelen
Iedereen maakt fouten.
Iedereen loopt vast.
Iedereen kent verlies, teleurstelling en momenten waarop dingen anders lopen dan gepland.
Dat is menselijk.
Maar sommige mensen trekken uit een mislukking een veel grotere conclusie:
“Ik heb niet gefaald.”
“Ik bén een mislukkeling.”
Daar verschuift een gebeurtenis naar een identiteit.
En precies daar ontstaat vaak het lijden.
Oude stemmen in nieuwe situaties
Vanuit de psychologie weten we dat ons zelfbeeld niet uit het niets ontstaat.
Veel mensen die zich snel een loser voelen, hebben ooit geleerd dat prestaties belangrijk waren voor waardering.
Dat fouten kritiek opleverden.
Of dat kwetsbaarheid weinig ruimte kreeg.
Daardoor kan een tegenslag veel groter voelen dan de situatie zelf rechtvaardigt.
Het huidige probleem raakt dan aan een oude overtuiging:
“Ik ben niet goed genoeg.”
“Ik schiet tekort.”
“Anderen doen het beter.”
De vergelijking die je nooit kunt winnen
Het gevoel een loser te zijn wordt vaak gevoed door vergelijken.
Vooral in een wereld waarin we voortdurend de hoogtepunten van anderen zien.
Je vergelijkt jouw twijfels met hun succes.
Jouw worstelingen met hun prestaties.
Jouw binnenkant met hun buitenkant.
Dat is een vergelijking die bijna niemand kan winnen.
Soms is het juist een teken dat iets belangrijk voor je is
Opvallend genoeg voelen mensen zich vaak geen loser wanneer iets hen niets kan schelen.
Het gevoel ontstaat juist wanneer iets belangrijk is.
Een relatie.
Een baan.
Gezondheid.
Ouderschap.
Je verlangen laat zien wat waarde heeft.
De pijn zegt vaak niet dat je waardeloos bent.
Maar dat je geraakt bent.
Wat helpt?
Niet harder je best doen om jezelf te bewijzen.
Niet nog meer analyseren waarom je tekortschiet.
Maar onderzoeken waar deze stem vandaan komt.
Van wie je hebt geleerd dat succes bepaalt wat je waard bent.
En of je die maatstaf vandaag nog steeds wilt gebruiken.
Want uiteindelijk is er een groot verschil tussen:
“Ik heb een moeilijke periode.”
en
“Ik ben een loser.”
De eerste uitspraak beschrijft een situatie.
De tweede veroordeelt een mens.
En geen enkel mens is samen te vatten in zijn moeilijkste periode.
Misschien ben je geen loser.
Misschien ben je iemand die worstelt, teleurgesteld is, geraakt is of opnieuw zijn weg moet vinden.
En dat is iets totaal anders.
Fred Hooft