Waarom rust soms meer angst oproept dan drukte
Over mensen die gewend zijn geraakt aan spanning
Door Fred Hooft, systeemtherapeut
Veel mensen verlangen naar rust.
Minder stress.
Minder verplichtingen.
Minder zorgen.
“Als het straks rustiger wordt, voel ik me beter.”
Maar opvallend genoeg gebeurt soms precies het tegenovergestelde.
De drukte neemt af.
De problemen worden minder.
Er ontstaat ruimte.
En juist dan worden mensen onrustig.
Alsof rust iets bedreigends heeft.
Ons zenuwstelsel went aan omstandigheden.
Wanneer iemand lange tijd onder spanning heeft geleefd, wordt spanning langzaam normaal.
Altijd alert zijn.
Vooruitdenken.
Problemen oplossen.
Rekening houden met anderen.
Klaarstaan wanneer er iets misgaat.
Maar het voelt ook vertrouwd.
Het wordt de manier waarop je in de wereld beweegt.
Rust voelt dan niet vanzelf veilig
Wanneer de spanning wegvalt, verwacht je ontspanning.
Maar voor sommige mensen ontstaat juist een leeg of ongemakkelijk gevoel.
Er is geen crisis meer om op te lossen.
Geen probleem dat direct aandacht vraagt.
En ineens ontstaat ruimte voor gevoelens die jarenlang op de achtergrond zijn gebleven.
Verdriet.
Eenzaamheid.
Angst.
Twijfel.
Niet omdat die gevoelens nieuw zijn.
Maar omdat er eindelijk plek voor ontstaat.
De oude overtuiging: alert blijven is veilig
Veel mensen hebben ergens geleerd dat ontspanning risico met zich meebrengt.
Misschien omdat thuis vroeger onvoorspelbaar was.
Misschien omdat er veel verantwoordelijkheid lag.
Misschien omdat problemen vaak onverwacht kwamen.
Het zenuwstelsel leert dan:
“Als ik alert blijf, ben ik voorbereid.”
Rust voelt vanuit die logica niet veilig.
Rust voelt alsof je iets over het hoofd ziet.
Daarom zoeken mensen soms onbewust weer drukte op
Niet omdat ze stress prettig vinden.
Maar omdat spanning vertrouwd voelt.
Sommigen vullen elke lege agenda direct weer op.
Anderen gaan piekeren.
Zoeken problemen.
Maken zich zorgen over dingen die nog niet gebeurd zijn.
Maar omdat het bekende soms veiliger voelt dan het onbekende.
Zelfs wanneer het bekende uit stress bestaat.
Werkelijke rust is voor sommige mensen geen vanzelfsprekendheid.
Het is iets wat geleerd moet worden.
Niet door harder te ontspannen.
Maar door langzaam te ervaren dat er niets misgaat wanneer je niet voortdurend alert bent.
Dat je niet altijd iets hoeft op te lossen.
Dat je niet voortdurend sterk hoeft te zijn.
En dat veiligheid soms juist ontstaat wanneer je stopt met vechten tegen wat er op dit moment is.
Want voor mensen die lang in spanning hebben geleefd, is rust niet altijd een beloning.
Soms is rust eerst iets waar je aan moet wennen.