De strijd onder de strijd: wat er werkelijk gebeurt tussen ouders en pubers
Wat pubergedrag vertelt wanneer je voorbij het gedrag kijkt
juni 12, 2026Waarom pubers vaak precies raken waar ouders kwetsbaar zijn
juni 12, 2026De strijd onder de strijd: wat er werkelijk gebeurt tussen ouders en pubers
Over hoe ruzies vaak niet gaan over regels, maar over veiligheid, invloed, erkenning en verbondenheid
Door Fred Hooft, systeemtherapeut
Veel conflicten tussen ouders en pubers lijken op het eerste gezicht duidelijk.
Het gaat over schermtijd.
Over huiswerk.
Over uitgaan.
Over opruimen.
Over bedtijden.
Over afspraken die niet worden nagekomen.
Tenminste, dat lijkt zo.
Maar wanneer dezelfde discussies steeds terugkeren, is er vaak meer aan de hand.
Dan gaat het conflict niet alleen over de inhoud.
Dan is er sprake van een strijd onder de strijd.
Een laag die veel minder zichtbaar is, maar vaak veel meer invloed heeft.
Het gesprek gaat over huiswerk, maar niet echt
Een ouder zegt:
“Waarom heb je je huiswerk nog niet gemaakt?”
De puber hoort:
“Je vertrouwt mij niet.”
Een puber zegt:
“Bemoei je er niet mee.”
De ouder hoort:
“Jij hebt niets te zeggen.”
En ineens gaat het gesprek niet meer over huiswerk.
Maar over iets veel groters.
Over vertrouwen.
Invloed.
Respect.
Zelfstandigheid.
De zoektocht van de puber
De belangrijkste taak van een puber is niet gehoorzamen.
De belangrijkste taak is ontdekken wie hij of zij zelf is.
Dat betekent dat een puber grenzen opzoekt.
Meningen ontwikkelt.
Keuzes maakt.
En soms botst met ouders.
Niet omdat de relatie onbelangrijk is geworden.
Maar omdat zelfstandigheid ontwikkeld moet worden.
Veel gedrag dat ouders als weerstand ervaren, is eigenlijk een poging om autonomie op te bouwen.
De zoektocht van ouders
Tegelijkertijd maken ouders ook een ontwikkeling door.
Waar zij jarenlang verantwoordelijk waren voor vrijwel alles, moeten zij langzaam leren loslaten.
Dat klinkt eenvoudig.
Maar voor veel ouders raakt dat aan iets diepers.
De behoefte om te beschermen.
Om invloed te houden.
Om belangrijk te blijven.
Om te voorkomen dat hun kind fouten maakt.
Daardoor ervaren ouders het gedrag van hun puber soms als een bedreiging van iets wat voor hen belangrijk is.
De behoefte aan invloed
Onder veel conflicten ligt een onuitgesproken vraag.
Bij ouders:
“Heb ik nog invloed?”
“Ben ik nog belangrijk?”
“Kan ik mijn kind nog beschermen?”
Bij pubers:
“Mag ik mezelf zijn?”
“Word ik serieus genomen?”
“Mag ik mijn eigen keuzes maken?”
Wanneer die vragen botsen, ontstaat spanning.
Niet omdat iemand ongelijk heeft.
Maar omdat beide partijen iets wezenlijks proberen te beschermen.
Erkenning als verborgen behoefte
Wat opvallend vaak ontbreekt in conflicten is erkenning.
Ouders voelen zich niet gehoord in hun zorgen.
Pubers voelen zich niet gehoord in hun behoefte aan vrijheid.
Daardoor luisteren beide partijen steeds minder naar elkaar.
En steeds meer naar hun eigen frustratie.
Hoe harder iemand probeert gehoord te worden, hoe minder de ander zich vaak gehoord voelt.
Verbondenheid onder de boosheid
Wat veel ouders en pubers niet zien, is dat er onder de boosheid vaak iets anders zit.
Een verlangen naar verbinding.
De ouder die controleert, probeert soms geruststelling te vinden.
De puber die zich verzet, probeert serieus genomen te worden.
De ouder die blijft vragen, wil betrokken blijven.
De puber die zich terugtrekt, wil ruimte voelen om zichzelf te zijn.
Onder de strijd ligt vaak een wederzijdse behoefte aan contact.
Alleen wordt die verpakt in gedrag dat afstand creëert.
Van strijd naar nieuwsgierigheid
Systemisch kijken betekent dat we niet alleen naar het gedrag kijken.
Maar ook naar de betekenis ervan.
Niet alleen:
“Waarom doet mijn puber zo lastig?”
Maar ook:
“Wat probeert mijn puber duidelijk te maken?”
En niet alleen:
“Waarom controleren mijn ouders mij zo?”
Maar ook:
“Waar maken zij zich eigenlijk zorgen over?”
Op dat moment verschuift het gesprek.
Van winnen naar begrijpen.
Van overtuigen naar nieuwsgierigheid.
Wat gezinnen werkelijk nodig hebben
Gezonde gezinnen zijn niet gezinnen zonder conflicten.
Ze zijn gezinnen waarin verschillen bespreekbaar mogen zijn.
Waar autonomie ruimte krijgt.
Waar zorgen uitgesproken kunnen worden.
Waar fouten gemaakt mogen worden.
En waar de verbinding sterk genoeg blijft om spanningen te verdragen.
Want uiteindelijk gaat de strijd tussen ouders en pubers zelden over schermtijd, huiswerk of bedtijden.
De strijd onder de strijd gaat meestal over iets veel menselijkers:
De behoefte om invloed te hebben.
De behoefte om serieus genomen te worden.
De behoefte om veilig te zijn.
En bovenal de behoefte om verbonden te blijven, terwijl iedereen langzaam verandert.
Fred Hooft
Systeemtherapeut
Wanneer ouders en pubers steeds in dezelfde discussies terechtkomen, gaat het vaak niet meer over het onderwerp zelf. Onder veel conflicten liggen vragen over autonomie, invloed, erkenning en verbondenheid. Pas wanneer die laag zichtbaar wordt, ontstaat er ruimte voor een ander gesprek. Een gesprek waarin niet de strijd centraal staat, maar de relatie.