Waarom je problemen kunt krijgen zodra het leven eindelijk goed gaat

Waarom je problemen kunt krijgen zodra het leven eindelijk goed gaat

Over waarom geluk, rust en stabiliteit soms onverwacht spanning kunnen oproepen

Door Fred Hooft, systeemtherapeut

Het lijkt tegenstrijdig.

Jarenlang werk je ergens naartoe.

Een betere relatie. Meer rust. Financiële stabiliteit. Een veilig thuis. Minder conflicten.

En dan gebeurt het.

Het leven wordt daadwerkelijk beter.

Maar in plaats van alleen opluchting te voelen, ontstaan er klachten.

Onrust. Angst. Somberheid. Prikkelbaarheid. Twijfel.

Sommige mensen schrikken daarvan.

“Waarom voel ik me niet gewoon gelukkig?”

“Waarom geniet ik er niet van?”

“Waarom lijkt het soms zelfs moeilijker nu het goed gaat?”

Ons systeem leert van ervaringen

Mensen passen zich voortdurend aan hun omgeving aan.

Wanneer het leven lange tijd onvoorspelbaar, stressvol of emotioneel belastend is geweest, leert het lichaam alert te zijn.

Op gevaar.

Op spanning.

Op wat mis kan gaan.

Dat gebeurt vaak zonder dat we het merken.

Die alertheid wordt vanzelfsprekend.

Normaal zelfs.

Rust kan vreemd voelen

Wanneer het leven vervolgens veiliger en stabieler wordt, verandert de buitenwereld vaak sneller dan de binnenwereld.

Het hoofd begrijpt dat het beter gaat.

Maar het zenuwstelsel heeft soms meer tijd nodig.

Daardoor kan rust onverwacht ongemakkelijk voelen.

Niet omdat er iets mis is.

Maar omdat het onbekend is.

Sommige mensen zijn jarenlang gewend geweest aan spanning.

Aan zorgen.

Aan verantwoordelijkheid.

Aan voortdurend anticiperen.

Als dat wegvalt, ontstaat er ruimte.

En die ruimte kan confronterend zijn.

Oude gevoelens krijgen ineens een stem

Tijdens moeilijke periodes staat veel energie in dienst van overleven.

Er moet worden doorgegaan.

Gefunctioneerd.

Georganiseerd.

Gezorgd.

Pas wanneer de druk afneemt, kunnen gevoelens naar boven komen die lange tijd op de achtergrond zijn gebleven.

Verdriet.

Gemis.

Eenzaamheid.

Boosheid.

Uitputting.

Niet omdat ze nieuw zijn.

Maar omdat er eindelijk ruimte ontstaat om ze te voelen.

Soms voelt geluk kwetsbaar

Er speelt nog iets anders.

Wanneer je veel hebt verloren of meegemaakt, kan iets moois ook spannend worden.

Want wat waardevol is, kun je verliezen.

Wie zich hecht, kan gekwetst worden.

Wie gelukkig is, heeft iets te verliezen.

Daardoor kunnen juist fijne periodes soms onverwachte angst oproepen.

Niet omdat iemand niet gelukkig wil zijn.

Maar omdat geluk ook kwetsbaarheid met zich meebrengt.

Het betekent niet dat er iets misgaat

Veel mensen interpreteren deze reacties als een teken dat ze achteruitgaan.

Dat ze ondankbaar zijn.

Of dat ze blijkbaar toch niet gelukkig kunnen zijn.

Maar vaak is er iets anders aan de hand.

Soms is dit juist het moment waarop oude spanning zichtbaar wordt.

Niet omdat het slechter gaat.

Maar omdat het eindelijk veilig genoeg is geworden om te voelen wat eerder geen ruimte kreeg.

Dat proces kan ongemakkelijk zijn.

Maar het is vaak geen teken van terugval.

Het is eerder een teken dat de binnenwereld bezig is zich aan te passen aan een nieuwe werkelijkheid.

Herstel is niet altijd opluchting

We denken vaak dat herstel voelt als onmiddellijke rust.

Maar herstel betekent soms eerst voelen wat lange tijd niet gevoeld kon worden.

Niet alles wat pijn doet, betekent dat het misgaat.

Soms betekent het dat iets eindelijk gevoeld mag worden.

En soms blijken de moeilijkste gevoelens niet te ontstaan wanneer het leven zwaar is.

Maar juist wanneer het eindelijk goed genoeg wordt om ermee stil te staan.

Want veiligheid lost niet alleen problemen op. Soms maakt veiligheid ook zichtbaar wat al die tijd verborgen moest blijven.

Fred Hooft, systeemtherapeut